ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები საქართველოში

საქართველოს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები აქვს მრავალ ქვეყანასთან. საგადასახადო კანონმდებლობის საკითხებში დახმარებისთვის მიმართეთ ჩვენს იურისტებს.

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები საქართველოში

ჩვენი იურისტები ეხმარებიან უცხოელ ფიზიკურ პირებსა და კომპანიებს იმის გარკვევაში, თუ როგორ ვრცელდება ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები საქართველოში მათ შემოსავლებსა და სამეწარმეო საქმიანობაზე.

ძირითადი ფაქტები 
რა არის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმება?ეს არის ორ სახელმწიფოს შორის დადებული შეთანხმება, რომლის მთავარი მიზანია ერთი და იმავე შემოსავლის ორივე სახელმწიფოში დაბეგვრის თავიდან აცილება.

რა არის ორმაგი დაბეგვრა?

ეს არის ფიზიკური პირის ან კომპანიის მიერ მიღებული შემოსავლის დაბეგვრა 2 სხვადასხვა სახელმწიფოში ერთი და იმავე საფინანსო წლის განმავლობაში.

როდის წარმოეშობა უცხოელს საგადასახადო ვალდებულებები საქართველოში?

პირი შეიძლება დაექვემდებაროს დაბეგვრას საქართველოში საქართველოს წყაროდან მიღებულ შემოსავალზე არარეზიდენტის სტატუსითაც; საგადასახადო რეზიდენტი ის ხდება ნებისმიერი 12-თვიანი პერიოდის განმავლობაში ქვეყანაში მინ. 183 დღის გატარების შემდეგ.

დასაბეგრი შემოსავალი უცხოელის შემთხვევაშიპირადი შემოსავალი, კორპორაციული შემოსავალი, კაპიტალის ნამატი
პირები, რომელთა შემოსავალიც შეიძლება დაიბეგროს საქართველოში

ყველა სახის პირი, როგორებიცაა სამეწარმეო კომპანიები, არაკომერციული ორგანიზაციები, დაწესებულებები, ფიზიკური პირები

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ ქართული შეთანხმებების (DTA) მოდელი

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებები OECD-ის მოდელის საფუძველზეა შემუშავებული.

შემოსავლის სახეები, რომლებზეც ვრცელდება DTA

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებები აწესრიგებს როიალტის, პროცენტის, ხელფასიდან მიღებული შემოსავლის, დივიდენდების, უძრავი ქონების, სამეწარმეო საქმიანობის, პენსიის და სხვა შემოსავლების დაბეგვრას.

მუდმივი დაწესებულების განმარტება DTA-ების მიხედვით

მუდმივი დაწესებულება არის სამეწარმეო საქმიანობის ადგილი, რომელიც შექმნილია არანაკლებ 6, 9 ან 12 თვის ვადით (ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს თითოეული შეთანხმება განსხვავებულ წესებს ადგენს)

ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების მეთოდები

კრედიტის მეთოდი, გათავისუფლების მეთოდი

საქართველოს მიერ გაფორმებული DTA-ების რაოდენობა (დაახლ.)58
დივიდენდებზე მოქმედი დაბეგვრის პრინციპი

თუ დივიდენდებს ქართული კომპანია უხდის უცხოურ კომპანიას, ისინი შეიძლება დაიბეგროს მიმღების რეზიდენტობის ქვეყანაში, თუმცა საქართველოსაც შეუძლია გადასახადის წყაროსთან დაკავება შეთანხმებით დადგენილი შემცირებული განაკვეთით (0%-15%).

რა არის დივიდენდები?

ეს არის ინვესტორების მიერ მიღებული შემოსავალი, რომელიც მომდინარეობს კომპანიაში მათ საკუთრებაში არსებული წილებიდან.

პროცენტზე, როიალტიზე და კაპიტალის ნამატზე მოქმედი დაბეგვრის პრინციპი

იგივე წესები, რაც დივიდენდებისთვისაა დადგენილი.

პენსიების დაბეგვრის ადგილი

კერძო პენსიები: როგორც წესი, მიმღების რეზიდენტობის ქვეყანაში; სახელმწიფო სამსახურისთვის გაცემული პენსიები: როგორც წესი, გადამხდელ სახელმწიფოში

სამეწარმეო მოგების დაბეგვრის ადგილისაგადასახადო რეზიდენტობის ქვეყანა

რა არის ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმება საქართველოში?

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმება (DTT) არის შეთანხმება საქართველოსა და სხვა ქვეყანას შორის, რომელიც ადგენს, როგორ განიხილება გარკვეული შემოსავლები და გადასახადები, როდესაც გადასახადის გადამხდელი ორივე სახელმწიფოსთან არის დაკავშირებული. DTT-ის მთავარი მიზანია, თავიდან აიცილოს ერთი და იმავე შემოსავლის ორჯერ დაბეგვრა და გაანაწილოს დაბეგვრის უფლებები საქართველოსა და მეორე ხელშემკვრელ ქვეყანას შორის.

საქართველოს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები ეფუძნება OECD-ის სამოდელო საგადასახადო კონვენციას და შეიძლება მოიცავდეს:

  • საგადასახადო რეზიდენტობასთან დაკავშირებულ წესებს;
  • სამეწარმეო მოგებას;
  • მუდმივ დაწესებულებებს;
  • დივიდენდებს;
  • პროცენტს;
  • როიალტის;
  • ტრანსსასაზღვრო შემოსავლის სხვა სახეებს.

თითოეული შეთანხმების თავისებურების გათვალისწინებით, თუ გესაჭიროებათ ინფორმაცია კონკრეტული შეთანხმების შესახებ, ჩვენი იურისტები საქართველოში მოგაწვდიან განახლებულ ინფორმაციას მისი შინაარსისა და გამოყენების შესახებ.

რა გადასახადებზე ვრცელდება საქართველოს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ კონვენციები?

საქართველოს მიერ გაფორმებულ ორმაგი დაბეგვრის შესახებ თითოეულ შეთანხმებას საკუთარი პირობები აქვს და მოიცავს საქართველოსა და მეორე სახელმწიფოში გადახდილ ყველაზე მნიშვნელოვან გადასახადებს.

საქართველოში გადახდილ შემდეგ გადასახადებზე შეიძლება გავრცელდეს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმების დებულებები:

  • მოგების გადასახადი;
  • საშემოსავლო გადასახადი;
  • ქონების გადასახადი.

შეთანხმების მეორე მხარე სახელმწიფოს მიხედვით, ასეთი შეთანხმების დებულებები შეიძლება გავრცელდეს იმავე გადასახადებზე, ასევე სხვა მოსაკრებლებზე.

აღსანიშნავია, რომ ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს ყველა შეთანხმება შეიცავს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო რეზიდენტობასთან დაკავშირებულ სპეციალურ დებულებებს. უცხო ქვეყნის მოქალაქეები და კომპანიები განსხვავებულად იბეგრებიან იმის მიხედვით, არიან თუ არა საქართველოს რეზიდენტები.

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ რამდენი შეთანხმება აქვს საქართველოს?

ძალაშია ორმაგი დაბეგვრის შესახებ 58 შეთანხმება. საქართველოს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებები აქვს გაფორმებული ისეთ ქვეყნებთან, როგორებიცაა: რუმინეთი, გერმანია, საფრანგეთი, გაერთიანებული სამეფო, ნიდერლანდები, ჩინეთი, იაპონია, სინგაპური და შვეიცარია.

ჩვენი იურისტები საქართველოში მოგაწვდიან განახლებულ ინფორმაციას საქართველოს მთავრობის მიერ დღემდე გაფორმებული ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებების ჩამონათვალზე.

ვის შეუძლია ისარგებლოს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებით საქართველოში?

შეთანხმებით სარგებლობა შეუძლია ნებისმიერ პირს, რომელიც არის საქართველოს ან იმ ქვეყნის საგადასახადო რეზიდენტი, რომელსაც საქართველოსთან DTT აქვს გაფორმებული. ეს მოიცავს როგორც ფიზიკურ პირებს, ისე კომპანიებს.

გამოსაყენებელი შეთანხმებისა და შემოსავლის სახის მიხედვით, შესაძლოა ისარგებლოთ წყაროსთან დაკავების შემცირებული განაკვეთებით, საგადასახადო კრედიტებით, გათავისუფლებით ან გადასახადის დაბრუნებით.

როგორ განიმარტება მუდმივი დაწესებულება ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებებში?

საქართველოში ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებების თანახმად, სპეციალური საგადასახადო რეგულირება ვრცელდება შემდეგ ობიექტებზე:

  • საქმიანობის მუდმივი ადგილები, რომლებიც შეიძლება მოიცავდეს ფილიალებს, ოფისებსა და/ან მართვის ადგილებს,
  • ქარხნები, სახელოსნოები, სამშენებლო მოედნები და სხვა მსგავსი ობიექტები,
  • გაზისა და ნავთობის ჭაბურღილები, მაღაროები და კარიერები.

რაც შეეხება საქართველოს, მუდმივ დაწესებულებად მიჩნევისა და ამ შეთანხმებების მოქმედების ქვეშ მოქცევისთვის, ისინი, როგორც წესი, ქვეყნის ტერიტორიაზე უნდა ფუნქციონირებდნენ არანაკლებ 6, 9 ან 12 თვის განმავლობაში, შეთანხმების მიხედვით.

როგორ იბეგრება ასოცირებული საწარმოები ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებების მიხედვით?

საქართველოს DTT-ების მიხედვით, ასოცირებული საწარმოების კატეგორიაში ორი სახის პირი შედის.

პირველი არის ხელშემკვრელი ქვეყნის საწარმო, რომელიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობს მეორე სახელმწიფოში რეგისტრირებული კომპანიის მართვაში, კაპიტალში ან კონტროლში.

მეორე გულისხმობს კომპანიებს, რომლებიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობენ სხვა პირებში ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმების ორივე მხარე ქვეყანაში.

კომპანიების მიერ მიღებული სამეწარმეო მოგება, რომლებიც მუდმივი დაწესებულების ცნებაში არ ექცევიან, დაიბეგრება იმ ქვეყანაში, სადაც საწარმოები საქმიანობენ, შესაბამისი სახელმწიფოს კანონმდებლობის მიხედვით. თუმცა არსებობს შემთხვევებიც, როდესაც პირი შეიძლება ორივე სახელმწიფოში დაიბეგროს.

თუ გესაჭიროებათ ინფორმაცია კომპანიების დაბეგვრის შესახებ საქართველოს მიერ გაფორმებული ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებების მიხედვით, შეგიძლიათ, მიმართოთ ჩვენს იურიდიულ ფირმას ამ სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის შესახებ დეტალური ინფორმაციისთვის.

რა საგადასახადო შეღავათებს ითვალისწინებს ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებები?

ორმაგი დაბეგვრის შესახებ საქართველოს შეთანხმებები შეიცავს სპეციალურ რეგულაციებს დივიდენდებიდან, პროცენტიდან და როიალტიდან მიღებული გარკვეული შემოსავლების დაბეგვრასთან დაკავშირებით.

შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შემდეგი შემცირებული საგადასახადო განაკვეთები:

  • დივიდენდების გადახდისას განაკვეთები მერყეობს 0%-დან 15%-მდე;
  • პროცენტის გადახდაზეც შემცირებული განაკვეთები ვრცელდება, რომლებიც მერყეობს 0%-დან 10%-მდე;
  • როიალტი იბეგრება შემცირებული განაკვეთებით, რომლებიც მერყეობს 0%-დან 10%-მდე.

გამოსაყენებელი განაკვეთი დამოკიდებულია საქართველოსა და შესაბამის ხელშემკვრელ სახელმწიფოს შორის დადებულ ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებაზე.

როგორ მოქმედებს საგადასახადო რეზიდენტობა საქართველოს DTT-ების გამოყენებაზე?

საგადასახადო რეზიდენტობა ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელიც განსაზღვრავს, შეუძლია თუ არა პირს ან კომპანიას ისარგებლოს საქართველოს მიერ გაფორმებული ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებით. DTT-ები, როგორც წესი, გამოიყენება, როდესაც ერთი ხელშემკვრელი სახელმწიფოს საგადასახადო რეზიდენტი შემოსავალს მეორე ხელშემკვრელ სახელმწიფოში იღებს.

გადასახადის გადამხდელის რეზიდენტობა გვეხმარება იმის განსაზღვრაში, რომელ ქვეყანას აქვს შემოსავლის დაბეგვრის უფლება და შესაძლებელია თუ არა შეთანხმებით გათვალისწინებული შეღავათის მიღება.

არარეზიდენტებს, რომლებიც საქართველოს DTT-ით გათვალისწინებულ შეღავათებს ითხოვენ, შესაძლოა ასევე მოეთხოვოთ მეორე ხელშემკვრელ ქვეყანაში საგადასახადო რეზიდენტობის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა, მოქმედი პროცედურის მიხედვით.

ჩვენი იურისტები საქართველოში შეაფასებენ გამოსაყენებელ ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმებას და მოგაწვდიან რეკომენდაციებს იმ დოკუმენტებსა და პირობებზე, რომლებიც შეიძლება საჭირო გახდეს შეღავათების მისაღებად.

საჭიროა თუ არა საგადასახადო რეზიდენტობის სერტიფიკატი საქართველოს DTT-ით სარგებლობისთვის?

დიახ. სერტიფიკატი უნდა გასცეს იმ ქვეყნის უფლებამოსილმა ორგანომ, სადაც შემოსავლის მიმღები საგადასახადო რეზიდენტია.

საქართველოს DTT-ის პროცედურის მიხედვით, იგი თან უნდა ერთვოდეს შესაბამის ფორმებს წყაროსთან დაკავებული გადასახადის შემცირების ან მისგან გათავისუფლების მოთხოვნისას, ან ზედმეტად გადახდილი გადასახადის დაბრუნების მოთხოვნისას.

თუ გესაჭიროებათ ინფორმაცია ორმაგი დაბეგვრის შესახებ შეთანხმების არსებობაზე საქართველოში, დაუკავშირდით ჩვენს იურიდიულ ფირმას!

, Attorney at Law · 2 ოქტომბერი, 2026